Bæn og hugleiðing að morgni dags.

07:30

Útvarpsfréttir.

.

08:30

Gestur úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Viktoría Hermannsdóttir

Rithöfundurinn Ragnar Jónasson hefur skrifað frá unga aldri. Hann bjóst þá aldrei við því að geta lifað af skrifunum - hvað þá að bækur hans væru seldar í 35 löndum og þýddar á 27 tungumálum. Í dag ferðast hann um heim allan að kynna bækur sínar en finnst þó mikilvægast að gefa sér tíma til að sinna skriftum.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Fugl dagsins err á sínum stað hjá okkur í Sumarmálum í dag en við látum það ekki nægja þar sem við ræddum komu farfugla til landsins á vorin við Tómas Grétar Gunnarsson, forstöðumann Rannsóknaseturs Háskóla Íslands á Suðurlandi. Rannsóknir Tómasar og föður hans, Gunnars Tómassonar, leiða í ljós að þótt vor geti verið afar ólík, bæði milli ára og jafnvel innan sama árs, með hretum eða hlýindum á víxl, sýna langtímamælingar engu að síður að loftslag fer hlýnandi, sem veldur því að farfuglar eru fyrr á ferðinni en áður.

Við höfum fengið á miðvikudögum í sumar innslög sem Elísabet Thea Kristjánsdóttir hefur unnið fyrir okkur sem kallast Jeppaþjóðin og í dag var komið að því fjórða í röðinni. Í því kafar Elísabet í tæknilegar hliðar jeppabreytinga og íslensk einkenni þess að aka í snjó. Hún ræddi við Frey Þórsson, sérfræðing á sviðinu, um íslenska fyrirtækið Arctic Trucks og þróun sérútbúinna ökutækja fyrir fjölbreytt not hérlendis en ekki síst erlendis, þar sem íslensk nýsköpun er nýtt við krefjandi aðstæður á afskekktum svæðum víða um heim, líkt og á suðurskautinu og Dubai.

Svo var fugl dagsins auðvitað á sínum stað.

Tónlist í þættinum í dag:

Ljúflingshóll / Sigríður Thorlacius og Heiðurspiltar (Jóns Múla Árnason, texti Jónas Árnason)

I'm on Fire / Bruce Springsteen (Bruce Springsteen)

Slow Dancing With The Moon / Dolly Parton (Mac Davis)

Umsjón: Gunnar Hansson og Guðrún Hálfdánardóttir

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Þularkynnt tónlist

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Forseti Úkraínu hefur rekið yfirmann hersins eftir fjölmenn mótmæli. Vinsæll varnarmálaráðherra, sem var rekinn í síðustu viku, snýr aftur í nýtt hlutverk innan ríkisstjórnarinnar.

Atvinnuvegaráðherra þykir miður að ungir bændur taki einróma afstöðu gegn Evrópusambandinu. Hún segir bændur á Norðurlöndunum innan ESB vera ánægðari en þeir telji að þeir myndu verða utan þess.

Dóttir konu sem lést í umönnun læknis árið 2019 vonar að Landsrétttur komist að annarri niðurstöðu en héraðsdómur sem vísaði málinu frá.

Fimmtán ár eru frá hryðjuverkaárásunum í Útey og Ósló. Forsætisráðherra Noregs hvetur landsmenn til að sporna við öfgavæðingu ungmenna og dýrkun á hryðjuverkamönnum. Nýr minnisvarði um fórnarlömb hryðjuverkana hefur verið afhjúpaður.

Hlutfall ungs fólks á leigumarkað er í hærra lagi og vísbendingar eru um að margt ungt fólk hafi farið úr foreldrahúsum í leiguhúsnæði síðastliðið ár.

Afturelding og Breiðablik mætast í úrslitum Mjólkurbikars karla í fótbolta í september. Afturelding vann Fylki í gærkvöld í vítaspyrnukeppni.

Illugi Jökulsson gramsar í safnakosti Ríkisútvarpsins.

Um drykklanga stund hét þáttur sem tveir ungir menn, Hrafn Gunnlaugsson og Davíð Oddsson, sáu um um verslunarmannahelgina 1968. Þátturinn varð mjög umdeilur og í þessu Gamla kortéri er lesið nokkuð úr dómum lesendabréfanna um hann. Því miður hefur þátturinn ekki varðveist í safni RÚV en í staðinn er flutt gamanleikrit sem þeir Hrafn og Davíð sömdu og flutt var í þættinum Spunahljóð fyrr á því sama ári. Óhætt er að segja að leikritið sé mjög í anda absúrdismans.

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar þessa viku hefur Einar Mäntylä.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Lagalisti:

Ingi Bjarni Skúlason, Magnús Trygvason Eliassen, Hilmar Jensson, Jormin, Anders - Hægur dans.

Kvintett Miles Davis 1965 - Little one.

Kvintett Red Garland - What is there to say.

Hist og - Straight eyes.

Kvartett víbrafónleikarans Milt Jackson - Stress and trauma.

Duke Ellington & John Coltrane - Stevie.

Erskine, Peter, Jack Magnet Science - Dreams of Delphi.

Kvintett Tony Williams - Gambia.

Besiakow, Ben, Melgaard, Jens, Björn Thoroddsen, Markussen, Uffe, Riel, Alex - Quintet.

Potter, Chris - Dream of home.

Bjarki Sveinbjörnsson fer yfir yfir sögu hljómsveitarinnar og rekur meðal annars hvað aðalhljómsveitarstjórar hennar höfðu að leiðarljósi við störf sín.

Í þættinum verður verður fjallað frekar um píanóleikarann Vladimir Ashkenazy. Við heyrum viðtal sem Margrét Indriðadóttir tók við hjónin, hann og Þórunni Jóhannsdóttur þegar þau komu í fyrsta sinn til Íslands í desember 1962. Ashkenazy hélt tónleika í Haskólabíói, en við heyrum nokkur verk frá þeim tónleikum. Sagt verður frá fyrstu tónleikunum þar sem Ashkenazy stjórnaði Sinfóníuhljómsveit Íslands, í desember 1971 og samstarf þeirra á 8. áratugnum, og vinslitum.

Verkin sem leikin verða eru:

1. Etýður op. 25 eftir Chopin, 6 fyrstu etýðurnar

2. Suggestion Diboique eftir Prokofjev

3. Vals í des-dúr eftir Chopin

- Í flutningi Askenazys, og

4. Tzigane-konsertrapsódía fyrir fiðlu og hljómsveit eftir Maurice Ravel. Guðný Guðmundsdóttir leikur einleik á fiðlu en stjórnandi er Jena-Pierre Jacquillat - hljóðritun frá 23. Janúar 1986.

Útvarpsfréttir.

Í Tengivagninum er fjallað um það helsta sem er að gerast í menningu í sumar.

Larissa Kyzer er bandarískur bókmenntafræðingur og þýðandi úr íslensku yfir á ensku. Hún hefur þýtt fjölda íslenskra skáldsagna, sem margar hverjar hafa hlotið góðar viðtökur, þar má nefna Merkingu eftir Fríðu Ísberg og Elínu, ýmislegt eftir Kristínu Eiríksdóttur. Við hringjum til Brooklyn og ræðum þýðingarvinnuna, hvers vegna hún kemur til Íslands, og erindi íslenskra bókmennta við hinn enskumælandi heim.

Svo fáum við annað innslag frá Magnúsi Sigurði Jónassyni, nema í MH, í dag fer hann á rúntinn með borgarstjóra, Hildi Björnsdóttur, og tekur tímann hvað hún er lengi að fá stæði í miðborginni.

Við fræðumst einnig um Hómer og kviður hans í tilefni þess að kvikmynd Christopher Nolan, The Odyssey, er nú í bíó.

Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime tækla ESB umræðuna, hvor með sínum hætti.

Í hverri viku fá þeir til sinn sama viðmælandann, í sitt hvort viðtalið í von um að ólíkar nálganir þeirra geti hjálpað hlustendum að svara stóru spurningunni: Á að hefja á ný viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu?

Umsjón: Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime Plaza

Stjórn upptöku og samsetning: Helgi Jóhannesson

Ritstjórn: Anna Marsibil Clausen og Baldvin Þór Bergsson

Grafík: Kolbrún Þóra Löve

Ljósmyndun: Ragnar Visage

ATH: Hægt er að horfa á alla þættina í sjónvarpshluta spilarans

Hvaða breytingar verða í íslenskum landbúnaði ef Ísland gengur í Evrópusambandið? Bændurnir Steinþór Logi Arnarsson í Stórholti og Jóhanna Ösp Einarsdóttir frá Fremri Gufudal ræddu um þetta í þættinum. Hún vill segja já til að sjá en Steinþór telur að óvissa sem fylgi því að segja já í ágúst muni koma niður á bændum. Auk þess var rætt um niðurfellingu tolla, styrkjakerfið og innflutning lifandi dýra sem þau eru bæði mótfallin.

Fréttir

Fréttir

Verð á hráolíu hækkaði snarpt í dag og fór yfir 95 bandaríkjadali í fyrsta skipti í sex vikur. Bandaríkjaforseti hótar að sprengja eina brú og eitt orkuver fyrir hverja árás Írana á Hormússundi.

Umboðsmaður barna segir ámælisvert að ekki sé farið eftir lögum um eftirlit með fósturbörnum. Ný skýrsla Gæða- og eftirlitsstofnunar velferðarmála sýni skýrt að eftirliti sé ábótavant.

Aðstoðarframkvæmdastjóri ASÍ segir atvinnuástand ekki hafa verið verra síðan í heimsfaraldri. Fimm prósent voru atvinnulaus í júní.

Aðild að Evrópusambandinu er að sjálfsögðu valkostur fyrir Ísland en það er allt annar handleggur hvort það er besti kosturinn, segir fyrrverandi utanríkisráðherra. Íslendingar eigi þó ekki að þykjast vera of fínir til að íhuga það.

Hættulegar aðstæður hafa skapast við Sólheimajökul og aðkoma að jöklinum er orðin erfiðari. Óstöðugur jökulís við jökullónin og grjóthrun úr hlíðum geta skapað hættu fyrir fólk sem fer þar um.

Umsjón: Ásrún Brynja Ingvarsdóttir

Tæknimaður: Markús Hjaltason

Stjórn útsendingar: Nanna Guðrún Sigurðardóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nýjum forseta Sýrlands hefur tekist að ná og halda stjórn í landinu frá því að hann tók völdin í ársbyrjun 2025, eftir árangursríka sókn fjölda uppreisnarsveita undir hans forystu gegn stjórnarher Assads, þáverandi forseta. Hann hefur styrkt stöðu sína og tökin á valdatökunum síðan, frekar en hitt. En hvernig er lífið í Sýrlandi í dag?

Spegillinn grennslaðist fyrir um það og rætt var við Magneu Marínósdóttur alþjóðastjórnmálafræðing.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Markús Hjaltason

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá kammertónleikum sem fram fóru í KoncertKirken menningarmiðstöðinni í Kaupmannahöfn 18. júní á tónlistarhátíðinni Festival&Friends.

Á efnisskrá:

-Píanótríó eftir Bedrich Smetana.

-Flautusónata eftir Francis Poulenc.

-Píanókvintett nr. 1 eftir Grazynu Bacewicz.

Flytjendur: Fiðluleikaranir Ludvig Gudim og Anna Agafia, Michael Grolid víóluleikari, sellóleikaranir Jonathan Swensen og Cansin Kara, píanóleikarnarnir Gustav Piekut og Sergei Redkin og flautuleikarinn Otilia Zielke.

Umsjón: Melkorka Ólafsdóttir.

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar þessa viku hefur Einar Mäntylä.

Hljóðritun frá 1989

Hljóðritun frá 1989

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Hjá vondu fólki. Skráð af Þórbergi Þórðarsyni.

Pétur Pétursson les.

frá Veðurstofu Íslands

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Fugl dagsins err á sínum stað hjá okkur í Sumarmálum í dag en við látum það ekki nægja þar sem við ræddum komu farfugla til landsins á vorin við Tómas Grétar Gunnarsson, forstöðumann Rannsóknaseturs Háskóla Íslands á Suðurlandi. Rannsóknir Tómasar og föður hans, Gunnars Tómassonar, leiða í ljós að þótt vor geti verið afar ólík, bæði milli ára og jafnvel innan sama árs, með hretum eða hlýindum á víxl, sýna langtímamælingar engu að síður að loftslag fer hlýnandi, sem veldur því að farfuglar eru fyrr á ferðinni en áður.

Við höfum fengið á miðvikudögum í sumar innslög sem Elísabet Thea Kristjánsdóttir hefur unnið fyrir okkur sem kallast Jeppaþjóðin og í dag var komið að því fjórða í röðinni. Í því kafar Elísabet í tæknilegar hliðar jeppabreytinga og íslensk einkenni þess að aka í snjó. Hún ræddi við Frey Þórsson, sérfræðing á sviðinu, um íslenska fyrirtækið Arctic Trucks og þróun sérútbúinna ökutækja fyrir fjölbreytt not hérlendis en ekki síst erlendis, þar sem íslensk nýsköpun er nýtt við krefjandi aðstæður á afskekktum svæðum víða um heim, líkt og á suðurskautinu og Dubai.

Svo var fugl dagsins auðvitað á sínum stað.

Tónlist í þættinum í dag:

Ljúflingshóll / Sigríður Thorlacius og Heiðurspiltar (Jóns Múla Árnason, texti Jónas Árnason)

I'm on Fire / Bruce Springsteen (Bruce Springsteen)

Slow Dancing With The Moon / Dolly Parton (Mac Davis)

Umsjón: Gunnar Hansson og Guðrún Hálfdánardóttir

Í Tengivagninum er fjallað um það helsta sem er að gerast í menningu í sumar.

Larissa Kyzer er bandarískur bókmenntafræðingur og þýðandi úr íslensku yfir á ensku. Hún hefur þýtt fjölda íslenskra skáldsagna, sem margar hverjar hafa hlotið góðar viðtökur, þar má nefna Merkingu eftir Fríðu Ísberg og Elínu, ýmislegt eftir Kristínu Eiríksdóttur. Við hringjum til Brooklyn og ræðum þýðingarvinnuna, hvers vegna hún kemur til Íslands, og erindi íslenskra bókmennta við hinn enskumælandi heim.

Svo fáum við annað innslag frá Magnúsi Sigurði Jónassyni, nema í MH, í dag fer hann á rúntinn með borgarstjóra, Hildi Björnsdóttur, og tekur tímann hvað hún er lengi að fá stæði í miðborginni.

Við fræðumst einnig um Hómer og kviður hans í tilefni þess að kvikmynd Christopher Nolan, The Odyssey, er nú í bíó.

Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime tækla ESB umræðuna, hvor með sínum hætti.

Í hverri viku fá þeir til sinn sama viðmælandann, í sitt hvort viðtalið í von um að ólíkar nálganir þeirra geti hjálpað hlustendum að svara stóru spurningunni: Á að hefja á ný viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu?

Umsjón: Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime Plaza

Stjórn upptöku og samsetning: Helgi Jóhannesson

Ritstjórn: Anna Marsibil Clausen og Baldvin Þór Bergsson

Grafík: Kolbrún Þóra Löve

Ljósmyndun: Ragnar Visage

ATH: Hægt er að horfa á alla þættina í sjónvarpshluta spilarans

Hvaða breytingar verða í íslenskum landbúnaði ef Ísland gengur í Evrópusambandið? Bændurnir Steinþór Logi Arnarsson í Stórholti og Jóhanna Ösp Einarsdóttir frá Fremri Gufudal ræddu um þetta í þættinum. Hún vill segja já til að sjá en Steinþór telur að óvissa sem fylgi því að segja já í ágúst muni koma niður á bændum. Auk þess var rætt um niðurfellingu tolla, styrkjakerfið og innflutning lifandi dýra sem þau eru bæði mótfallin.