Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Fjórar nýjar brýr, vegir og hringtorg eru komin í gagnið í Hornafirði. Við vígsluna söng Kvennakór Hornafjarðar og við spjölluðum um tónlist og samgöngur við Örnu Ósk Harðardóttur kórfélaga.

Við fjölluðum um lífeyrismál hjóna. Það er að segja; hvernig fer með lífeyriseign og -réttindi fólks við skilnað. Lagðar eru til breytingar á gildandi lögum í drögum að frumvarpi að nýjum hjúskaparlögum. Við fórum yfir málið með Hrefnu Friðriksdóttur lagaprófessor.

Arthur Björgvin Bollason var á sínum stað með Berlínarspjall. Veður, stjórnmál og fótbolti komu við sögu. Afleiðingar hitabylgjunnar í Evrópu hafa verið miklar á menn og náttúru, Þjóðverjar eru svekktir eftir tap í 32-liða úrslitum HM og lögregla býr sig undir mótmæli á landsfundi AfD.

Það líður að Landsmóti hestamanna - það fer fram á Hólum í Hjaltadal, keppni hefst á sunnudaginn. Við kynntum okkur keppnismálin; í hverju er keppt, til hvers horfa dómarar, hvað skilur að góðan hest og frábæran, já og góðan og frábæran knapa? Hulda Geirsdóttir hrossaræktandi, dómari og dagskrárgerðarmaður útskýrði þetta fyrir okkur.

Tónlist:

Álftagerðisbræður - Erla.

Four Others - Ray of light.

Klaufar - Ef allt gengur að óskum.

Klaufar - Fólk.

07:30

Útvarpsfréttir.

.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Jensína Edda er leikskólastýra í Laufásborg og Reykvíkingur ársins.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Við forvitnuðumst um Kristján Gauta Karlsson í dag, en hann var áður blaðamaður á Skessuhorni, ofngæslumaður í járnblendi á Grundartanga og starfsmaður í Þörungaverksmiðju á Reykhólum auk þess að frysta loðnuhrogn og vinna við þýðingar. Frysta og þýða, ekki þíða - eins og hann orðar það. Hann vinnur nú í auglýsingabransanum og fékk hugmynd sem átti fyrst bara að vera brandari og átti alls ekki að kynna fyrir viðskiptavini, en til að gera langa var hún ekki bara kynnt fyrir viðskiptavininum heldur var framleidd heil herferð upp úr hugmyndinni sem vann fern verðlaun her á landi og nú síðast tvenn verðlaun á auglýsingahátíðinni í Cannes í Frakklandi. Kristján Gauti sagði okkur frá þessu ævintýri í þættinum í dag.

Við spjölluðum svo aðeins við Hinrik Wöhler sem sendir okkur bæjarperlur á þriðjudögum í sumar eins og í fyrra. Í fyrsta innslagi sumarsins kíkir Hinrik í Dalina og spókar sig í Búðardal og nágrenni. Fyrsti áfangastaðurinn var Erpsstaðir, þar fer fram fjölbreytt starfsemi, en á bænum er rekið kúabú samhliða framleiðslu á ostum, ís og skyri. Hinrik ræddi þar við bóndann og mjólkurfræðinginn Þorgrím Einar Guðbjartsson. Síðan lá leiðin niður að höfninni í Búðardal í Vínlandssetrið Leifsbúð. Þar eru sagðar sögur af landafundum Eiríks rauða og Leifs heppna. Anna Sigríður Grétarsdóttir, rekstrarstjóri safnsins, sagði frá sýningunni og þessum fornu tímum í fyrstu Bæjarperlu sumarsins.

Og auðvitað er fugl dagsins á sínum stað.

Tónlistin í þættinum:

Torfi á orfi / Snorri Helgason (Snorri Helgason)

Fly on the Wings of Love / Olsen Bræður (Jörgen Olsen)

Skref fyrir skref / Pálmi Gunnarsson (Magnús Eiríksson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fullt af spurningum, fullt af svörum!

Krakkar á öllum aldri spyrja spurninga um allt milli himins og jarðar og sérfræðingar svara.

Er eitthvað sem þig langar til að vita? Taktu upp spurninguna þína, mundu eftir að segja okkur nafnið þitt og aldurinn (þarf ekki að vera fullt nafn) og sendu í tölvupósti á [email protected].

Umsjón: Hera Guðmundsdóttir.

Salka, 11 ára, spyr hvað það tekur langan tíma að fljúga frá jörðinni til Neptúnusar. En hvernig pláneta er Neptúnus? Sævar Helgi Bragason, Stjörnu-Sævar, svarar.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Aðstandendur fólks sem enn er saknað í Venesúela segja yfirvöld hafa brugðist seint og illa við eftir jarðskjálfta á miðvikudag.

Saksóknari fer fram á hámarksrefsingu yfir Ming Ting Mancel, sem er gefið að sök að hafa banað dóttur sinni á Edition-hótelinu.

Framkvæmdastjóri Olíudreifingar segir engar hótanir hafa borist fyrirtækinu frá Paul Watson-samtökunum.

Um 95 milljónir Evrópubúa þurfa að þola að minnsta kosti 35 stiga hita í dag. Veðurfræðingur segir lofthita hækka meira á meginlandi Evrópu en annars staðar.

Töluverður viðbúnaður er víðs vegar í Suður-Afríku vegna mótmæla gegn innflytjendum sem eru fyrirhuguð í dag.

Ungt fólk sakar barna- og menntamálaráðherra um sýndarsamráð um takmörkun símanotkunar í skólum.

Samtök hljómlistarmanna á Norðurlöndum hafa áhyggjur af gervigreindarsamningum plötuútgefenda. Formaður FÍH segir að gervigreind geti aldrei orðið uppspretta frumleika.

Hróarskelduhátíðin er Svansvottuð í ár og er hún fyrsta tónlistarhátíðin sem uppfyllir allar kröfur Svansins í umhverfismálum.

Með sigri í næstu tveimur leikjum kemst Ísland nær því að komast á HM karla í körfubolta í fyrsta sinn.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í Þetta helst í dag er sjónum beint að stöðunni á leigumarkaði hér á landi. Ákveðið var að frysta leiguverð í New York í lok síðustu viku. Væri æskilegt að fara svipaða leið hér? Rætt er við Kristínu Amalíu Líndal, hagfræðing hjá HMS, og Yngva Ómar Sigrúnarson, formann Samtaka leigjenda.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Íslensk jaðartónlist úr ýmsum áttum frá ýmsum hliðum. Umsjón: Árni Matthíasson

Eftir að Hulda Ragnhildur Hjálmarsdóttir lauk námi í arkítektúr langaði hana í meira frelsi og fann það í tónlist. Eftir að hafa lokið námi í tónsmíðum við nýmiðladeild Listaháskólans var hún skiptinemi við Sibelíusarakademíuna í Helsinki. Hulda gefur gefið út nokkuð af tónlist ein og í samstarfi við aðra, til að mynda í GARGANI og CATPURSE,

Lagalisti:

Óútgefið - Track 2

Óútgefið - Calm song bounce.2

Óútgefið - Soma Pipe Sounds

Óútgefið - Marginal Notes

Óútgefið - Clustering

SHE HAS CANDY - SHE HAS CANDY

Umsjónarmaður spjallar um hvaðeina milli himins og jarðar, oft af sögulegu tagi, les forvitnilega texta úr ýmsum áttum, bæði íslenska og erlenda, og reynir af öllum mætti að hafa ofan af fyrir hlustendum þá klukkustund sem þátturinn stendur. Umsjón: Illugi Jökulsson.

Enski náttúrufræðingurinn og rithöfundurinn Gerald Durrell (1925-1995) skrifaði æskuminningar um undir nafninu Fjölskylda mín og fleiri dýr. Þar lýsir hann á bráðskemmtilegan hátt lífi fjölskyldu sinnar á grísku eyjunni Korfu er hann var 10 ára. Þar koma dýr mjög við sögu en einnig litríkt mannlíf, því mjög gestkvæmt var hjá fjölskyldunni.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Í þætti dagsins er aðeins eitt á dagskrá: við kryfjum, undir handleiðslu Friðriks, lagið Gera sitt besta með reykvísku rokkhljómsveitinni Hasar. Hvað hljóma þeir eins og? Hvað fjallar textinn um? Eiga þeir heima fyrir ofan læk eða neðan?

Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime tækla ESB umræðuna, hvor með sínum hætti.

Í hverri viku fá þeir til sinn sama viðmælandann, í sitt hvort viðtalið í von um að ólíkar nálganir þeirra geti hjálpað hlustendum að svara stóru spurningunni: Á að hefja á ný viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu?

Umsjón: Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime Plaza

Stjórn upptöku og samsetning: Helgi Jóhannesson

Ritstjórn: Anna Marsibil Clausen og Baldvin Þór Bergsson

Grafík: Kolbrún Þóra Löve

Ljósmyndun: Ragnar Visage

Ragnhildur Helgadóttir, lagaprófessor, var ein þeirra sem sat í samningahópi vegna viðræðna við ESB kjörtímabilið 2009-2013. Í þættinum er rætt um reynsluna af því ferli, hvaða lærdóm við getum dregið af því, muninn á EES og ESB og nauðsyn stjórnarskrárbreytingar ef Ísland á að ganga í ESB.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

„Víðtæk og kerfisbundin dráp og misþyrmingar á börnum hafa verið framin á milli 23. október 2023 og 23. október 2025,“ sagði Srinivasan Muralidhar, formaður alþjóðlegrar rannsóknarnefndar Sameinuðu þjóðanna um stöðu mannréttinda á hernumdu svæðunum í Palestínu. Nýjasta skýrsla nefndarinnar fjallar sérstaklega um stöðu barna á hernumdu svæðunum og niðurstaðan er blátt áfram hryllingur. Ævar Örn Jósepsson fjallar um málið.

Í nýjasta þjóðarpúlsi Gallups þar sem spurt var um atkvæðagreiðsluna í lok sumars kom fram að mjótt er á munum milli þeirra sem hallast að því að segja já og þeirra sem ætla að segja nei.

Heldur fleiri segjast öruggir um jáið eða 39% en 35% segjast örugglega munu segja nei. Könnunin var gerð 12. til 24. júní. 26% eru ekki alveg afdráttarlaus en 13% segjast líklega munu segja já og 13% eru á því að líklega verði neiið ofan á. Það eru væntanlega þessi 26%, sem eru ekki tilbúin til að segjast örugglega ætla að kjósa svona eða hinsegin, sem barist er um í sumar. En hvar sleppir upplýsingum og áróðurinn tekur við? Anna Kristín Jónsdóttir ræðir við Jón Gunnar Ólafsson, lektor við Háskóla Íslands.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Kári Guðmundsson

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Tónleikur er þáttur um tónlistarstefnur og tónlistarfræði, tónlistarmenn, tónskáld og tónlistarflytjendur.

Umsjón: Ingibjörg Eyþórsdóttir

Áður á dagskrá veturinn 2008-2009

Tónleikurinn mun halda sig á heimaslóðum og í næsta nágrenni, og spila íslenska og norræna sumartónlist – enda sumarið í norðrinu engu líkt og tónlist norðursins nær gjarnan að endurspegla það einstaklega fallega. Íslenskir einsöngvarar og kórar, norsk þjóðlög, færeyskur og sænskur þjóðlagadjass, danskur kór og finnskur tango – allt þetta og meira til í síðasta tónleiksþættinum.

Umsjón: Ingibjörg Eyþórsdóttir

Tónlistarhljóðrit frá ýmsum tímum úr safni útvarpsins

Tónlistarhljóðrit frá ýmsum tímum úr safni útvarpsins

Tónlistin í þættinum:

Elektra (2017) eftir Helga Rafn Ingvarsson. Kammersveitin Elektra flytur. En hópurinn er svo skipaður: Ástríður Alda Sigurðardóttir, píanó ; Emilía Rós Sigfúsdóttir, flauta og bassaflauta ; Helga Björg Arnardóttir, klarínett og bassaklarínett ; Helga Þóra Björgvinsdóttir, fiðla og Margrét Árnadóttir, selló). Útgefið á plötunni Elektra ensemble (2019).

Stúfhenda eftir Guðmund Stein Gunnarsson. Ensemble Adapter flytur. Flytjendur: Ensemble Adapter (Kristjana Helgadóttir, flauta og hristur ; Ingólfur Vilhjálmsson, klarínetta og hristur ; Gunnhildur Einarsdóttir, harpa og flauta (e. samba flute) ; Matthias Engler, slagverk, munnharpa og ýmsar flautur). Útgefið á plötunni Clavis Metrica árið 2025.

​​Flutter eftir Þuríði Jónsdóttur. Verkið var samið í minningu Oliviers Messiaen og var pantað af Ríkisútvarpinu í tilefni af 100 ára fæðingarafmæli hans. Verkið er í fjórum þáttum. Mario Caroli leikur einleik á flautu með Sinfóníuhljómsveit Íslands. Stjórnandi er Daníel Bjarnason. Hljóðritun fór fram í Hörpu Eldborg. Útgefið á plötunni Occurrence árið 2021.

Hús við götu, lag eftir Hauk Tómasson við ljóð eftir Þórarin Eldjárn. Guðrún Jóhanna Ólafsdóttir mezzó-sópran syngur einsöng með Caput ensemble. Útgefið á plötunni Grannmetislög árið 2010.

In questa reggia - aría Turandot úr óperunni Turandot (1921-26) eftir Giacomo Puccini. Giuseppe Adami og Renato Simoni eru höfundar líbrettós. Elín Ósk Óskarsdóttir sópran syngur með Sinfóníuhljómsveit Íslands undir stjórn Kurts Kopecky. Útgefið á plötunni Aríur eftir Verdi, Puccini, Giordano og fleiri árið 2006.

Nessun dorma - aría Calafs prins úr óperunni Turandot (1921-26) eftir Giacomo Puccini. Giuseppe Adami og Renato Simoni eru höfundar líbrettós. Elmar Þór Gilbertsson tenór syngur með Sinfóníuhljómsveit Íslands, með syngja einnig Kór Íslensku óperunnar; Óperukórinn í Reykjavík og Karlakór Kópavogs. Stjórnandi er Daníel Bjarnason. Hljóðritað á tónleikunum Klassíkin okkar í Eldborgarsal Hörpu, haustið 2017.

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Hljóðritun frá 1989

Hljóðritun frá 1989

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Hjá vondu fólki. Skráð af Þórbergi Þórðarsyni.

Pétur Pétursson les.

frá Veðurstofu Íslands

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Við forvitnuðumst um Kristján Gauta Karlsson í dag, en hann var áður blaðamaður á Skessuhorni, ofngæslumaður í járnblendi á Grundartanga og starfsmaður í Þörungaverksmiðju á Reykhólum auk þess að frysta loðnuhrogn og vinna við þýðingar. Frysta og þýða, ekki þíða - eins og hann orðar það. Hann vinnur nú í auglýsingabransanum og fékk hugmynd sem átti fyrst bara að vera brandari og átti alls ekki að kynna fyrir viðskiptavini, en til að gera langa var hún ekki bara kynnt fyrir viðskiptavininum heldur var framleidd heil herferð upp úr hugmyndinni sem vann fern verðlaun her á landi og nú síðast tvenn verðlaun á auglýsingahátíðinni í Cannes í Frakklandi. Kristján Gauti sagði okkur frá þessu ævintýri í þættinum í dag.

Við spjölluðum svo aðeins við Hinrik Wöhler sem sendir okkur bæjarperlur á þriðjudögum í sumar eins og í fyrra. Í fyrsta innslagi sumarsins kíkir Hinrik í Dalina og spókar sig í Búðardal og nágrenni. Fyrsti áfangastaðurinn var Erpsstaðir, þar fer fram fjölbreytt starfsemi, en á bænum er rekið kúabú samhliða framleiðslu á ostum, ís og skyri. Hinrik ræddi þar við bóndann og mjólkurfræðinginn Þorgrím Einar Guðbjartsson. Síðan lá leiðin niður að höfninni í Búðardal í Vínlandssetrið Leifsbúð. Þar eru sagðar sögur af landafundum Eiríks rauða og Leifs heppna. Anna Sigríður Grétarsdóttir, rekstrarstjóri safnsins, sagði frá sýningunni og þessum fornu tímum í fyrstu Bæjarperlu sumarsins.

Og auðvitað er fugl dagsins á sínum stað.

Tónlistin í þættinum:

Torfi á orfi / Snorri Helgason (Snorri Helgason)

Fly on the Wings of Love / Olsen Bræður (Jörgen Olsen)

Skref fyrir skref / Pálmi Gunnarsson (Magnús Eiríksson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Í þætti dagsins er aðeins eitt á dagskrá: við kryfjum, undir handleiðslu Friðriks, lagið Gera sitt besta með reykvísku rokkhljómsveitinni Hasar. Hvað hljóma þeir eins og? Hvað fjallar textinn um? Eiga þeir heima fyrir ofan læk eða neðan?

Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime tækla ESB umræðuna, hvor með sínum hætti.

Í hverri viku fá þeir til sinn sama viðmælandann, í sitt hvort viðtalið í von um að ólíkar nálganir þeirra geti hjálpað hlustendum að svara stóru spurningunni: Á að hefja á ný viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu?

Umsjón: Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime Plaza

Stjórn upptöku og samsetning: Helgi Jóhannesson

Ritstjórn: Anna Marsibil Clausen og Baldvin Þór Bergsson

Grafík: Kolbrún Þóra Löve

Ljósmyndun: Ragnar Visage

Ragnhildur Helgadóttir, lagaprófessor, var ein þeirra sem sat í samningahópi vegna viðræðna við ESB kjörtímabilið 2009-2013. Í þættinum er rætt um reynsluna af því ferli, hvaða lærdóm við getum dregið af því, muninn á EES og ESB og nauðsyn stjórnarskrárbreytingar ef Ísland á að ganga í ESB.