Á tónsviðinu - Spilari RÚV

Á tónsviðinu

Martröð

Það er martröð í skáldskap og tónum sem verður efni þessa þáttar. Til forna trúði fólk því að til væri óvættur, mara, sem legðist ofan á sofandi fólk eða traðkaði á því og af því er orðið „martröð“ dregið. Í Ynglinga sögu Snorra Sturlusonar segir frá því þegar mara treður mann til bana. Skáldkonan Natasha S. vísar til goðsagnarinnar um Möru í ljóðabók sinni „Mara kemur í heimsókn“ og í þættinum verða lesin þrjú ljóð úr henni. Einnig verður lesið ljóð „Martröð“ eftir Örn Arnarson og flutt tónverk Hildigunnar Rúnarsdóttur við ljóðið. Af öðrum tónskáldum sem hafa lýst martröð í tónum má nefna Gioacchino Rossini, Hanns Eisler og Antonio Francisco Braga. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir og lesarar eru Björn Þór Sigbjörnsson og Melkorka Ólafsdóttir.

Birt

5. feb. 2026

Aðgengilegt til

6. maí 2026

Á tónsviðinu

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Þættir

Martröð

Það er martröð í skáldskap og tónum sem verður efni þessa þáttar. Til forna trúði fólk því að til væri óvættur, mara, sem legðist ofan á sofandi fólk eða traðkaði á því og af því er…

Enigma-tilbrigðin eftir Edward Elgar

Breska tónskáldið Edward Elgar fæddist árið 1857 og lést 1934. Í þessum þætti verður fjallað um eitt frægasta verk hans, „Enigma-tilbrigðin“ sem hann samdi á árunum 1898-99. Þetta…

Gæsamamma

Árið 1697 kom út í París ævintýrabók með titlinum „Sögur gæsamömmu“. Bókin var þýdd yfir á ensku snemma á 18. öld og skömmu síðar voru ensk þjóðkvæði fyrir börn gefin út undir heitinu…

Tónskáld sem höfðu áhrif á Bach

Í þættinum verða flutt verk eftir þrjú tónskáld sem líklegt er að hafi haft áhrif á Johann Sebastian Bach á yngri árum hans. Tónskáldin eru Johann Georg Ahle, sem var fyrirrennari…

Palestrina 500 ára

Um þessar mundir eru liðin 500 ár frá fæðingu tónskáldsins Giovanni Pierluigi da Palestrina. Ekki er vitað nákvæmlega hvenær hann fæddist, en það var á tímabilinu frá 3. febrúar 1525…

Jólalög eftir Peter Warlock og Elizabeth Poston

Í þættinum verða flutt jólalög eftir bresku tónskáldin Peter Warlock og Elizabeth Poston. Warlock fæddist 1894 og Poston 1905. Þau voru góðir vinir og áttu það sameiginlegt að semja…

Desember

Til eru ótal mörg sönglög og tónverk sem snúast um jólin, en færri sem fjalla um mánuðinn sjálfan, desember. Í þessum þætti verður flutt tónlist og lesinn skáldskapur um desembermánuð.

Ketill Jensson söngvari - aldarminning

Í þættinum verður þess minnst að 100 ár eru frá fæðingu Ketils Jenssonar tenórsöngvara. Ketill var í fremstu röð íslenskra söngvara á 6. áratug 20. aldar og fór með aðalhlutverk í…

Bangsímon 100 ára

Á þessu ári er Bangsímon 100 ára gamall. Það var í jólahefti blaðsins „Evening News“ árið 1925 sem saga birtist í fyrsta skipti um bangsa að nafni Winnie-the-Pooh“ eftir A.A. Milne.

Viðtal við Hildi Guðnadóttur í BBC Music Magazine

Í nóvemberhefti breska tónlistartímaritsins BBC Music Magazine er langt viðtal við Hildi Guðnadóttur tónskáld og sellóleikara, og mynd af henni framan á forsíðu. Í tilefni af þessu…

150 ára ártíð tónskáldsins Georges Bizet

Á þessu ári er óperan „Carmen“ eftir Georges Bizet 150 ára gömul, en hún var frumsýnd í París 3. mars 1875. Einnig eru liðin 150 ár frá andláti tónskáldsins. Í tilefni af þessu verður…

Jólatónlist sem tengist sjónvarpsþáttum fyrri tíma

Í þættinum verður flutt jólatónlist tengd sjónvarpsþáttum frá 7. og 8. áratug 20. aldar. Meðal annars kemur Partridge-fjölskyldan við sögu, en þættirnir um hana voru framleiddir í…

Heilagur brunnur

Heilagur brunnur er helgitákn sem finna má bæði í kristni og heiðni. Leikin verður tónlist sem tengist þessu tákni. Þar á meðal eru lög eftir Benjamin Britten og Richard Rodney Bennett…

,